HER GÜN BÜYÜYEN SİNSİ TEHLİKE

“NARGİLE”

    Nargile içmek insanlara sağlıklı bir şey gibi ve sigara içmeye bir alternatif olarak tanıtılıyor. İnsanlara nargileiçmenin daha güvenli ve kişiye herhangi bir zararvermeyeceği anlatılıyor. Dahası, nargile içmek artık bireğlence aktivitesi olarak görülüyor ve bu nedenle kafelerdeve barlarda insanlara bu zararlı eğlence anlayışısunuluyor. Fakat yapılan araştırmalar sonucunda, nargile içmenin önceden söylendiği gibi o kadar da zararsız olmadığına dair bulgular edinilmiştir. Araştırmacıların bulgularına göre, nargile içmek insan sağlığına en azsigara içmek kadar zararlıdır. Hatta bazı durumlarda, nargile içmek, sigara içmekten kat ve kat daha tehlikeli olabilir. Bu yazımızda size nargilenin nasıl çalıştığından ve sağlığınıza verebileceği zararlardan bahsedeceğiz.

Nargile Nasıl Çalışır? Nargile özünde, içinde su koyulacak bölmesi bulunan bir şişedir. Bu bahsettiğimiz şişe genelde cam veya seramikten yapılır. Şişenin özel bir çeşit tütününkoyulabileceği ve yavaş yavaş yanabileceği özel bir bölmesibulunur ve bu süreç sonunda bölmeye koyulan tütün kişinin içine çekebileceği bir dumana dönüştür. Tütün bölmesi genişçe bir çanağa benzeyen ve nargilenin alt kısmında bulunan bir bölmeye -suyun koyulduğu bölme- bağlanır ve bu sayede tütün bölmesinden gelen dumanın sudan geçirilerek soğuması sağlanır. Soğutulan duman, küçük bir borunun ucundaki ağızlık denilen bir parçadan içen kişiye ulaştırılır. Nargilenin içindeki su ve dumanın bundan geçerek size ulaşmasıyla, dumanın seyreldiğini veya dumanın içerisinde bulunan zehirli maddelerin filtrelendiğini düşünüyor olabilirsiniz fakat maalesef durum bu değil. Dumandaki zehirlerin seyreltilmemeleri bir yana, en az gerçek bir sigara kullanıcısının içine çektiği duman kadar zararlıdırlar. Dahası, nargile içimi, yapısından dolayı bir saate kadar çıkabildiği için, içenkişiye uzun süre tüketiyor olmasından dolayı sigaranınverdiğinden kat kat daha fazla zarar verecektir.

Nargilenin Zararları Nelerdir? Nargile içmenin zararlarıyla ilgili yapılan araştırmaların hepsi göstermiştirki, nargile içmek en az sigara içmek kadar zararlıdır vesigara içmenin ikonikleşmiş birçok hastalığı nargileiçenlerde de görülmektedir. Öksürmekten, göğüsteki hırıltılara kadar sigara içen kişilerde görülen semptomların hepsi nargile içenlerde de görülmektedir. Bunun dışında, nargile içmenin sağlığınıza verebileceği diğer maddeleri sıraladık.

Kömür Tarafından Üretilen Zararlı Kimyasallar: Nargile içmekle bağdaştırılan ve en büyük risk faktörü olarak görülen şey nargile tütününü sıcak tutmak ve nargileyi içilebilir hale sokmak için kullanılan kömürdür. Hatta bu risk faktörü, sağlığa verdiği zarar konusunda sigarayı geçmesini sağlamaktadır. Bu kömür, nargileyi içen kişinin ciğerlerine soluduğu dumana katran, karbon monoksit ve kansere neden olabilecek bir dizi kimyasalların da içinde bulunduğu çeşitli zararlı maddeler katmaktadır.

Daha Fazla Zehir! Daha da endişe verici olan şey ise, nargile dumanındaki bu zararlı maddelerin etkilerinin seviyeleri belli bir zaman geçtikçe daha da artmaktadır.Yani, bir kişi nargileden çıkan dumanı ne kadar içine çekerse, bu zararlı maddelerin o kişinin vücuduna girme sıklığı da artar. Bu bahsettiğimiz zehirlerin içerisindekarmon monoksit ve ağır metallerle birlikte daha bir sürüzararlı madde bulunmaktadır.

Değişik Çeşitte Kanserlerin Nedeni: Nargile içimi için hazırlanan tütün ile sigara için hazırlanan tütün birbirlerinden farklıdır ve her halükarda, sağlığınıza yararlı hiçbir tarafı da yoktur. Nargile tütünü de aynı sigara tütünü bünyesinde gibi birçok zehirli ağızda, akciğerlerde kanserlere neden olmaktadır. maddebulundurmaktadır. Sağlığa zararlı bu maddeler

Daha Uzun Süre, Daha Çok Zarar? Nargile tütününden veya buna benzer başka maddelerden yapılan duman emilimi oral yolda kanserlere sebep olur. Bunun neden ise, dumanın geçtiği ağız ve nefes borusunu tahriş etmesidir.Sigarada ise durum biraz daha farklıdır. Sigara içerken, dumanı içe çekme eyleminin sıklığı, nargilede olduğu gibi sürekli ve uzun süreli olmadığından, bu tür kanserlerin görülme oranı, sigarada biraz daha kısıtlı olacaktır. Fakat iş nargile içmeye geldiğinde, oral kanserlere yakalanma oranı şiddetle artar, çünkü nargilenin içimi oldukça uzun sürer.

Kardiyovasküler Tehlikeler? Oral yolda ve ciğerlerde neden olduğu kanserlere ek olarak, nargile içmenin sebep olduğu bir sürü sağlık problemi olduğu bilinmektedir.Nargile içmenin sebep olduğu sağlık sorunları içerisinde, kalp hastalıkları, nargile kullanıcıları arasında en yaygın olanıdır. Yapılan araştırmaların gösterdiği üzere, hem nargilenin içine koyulan tütün hem de o tütünün yaydığı duman, ikisi de katran ile doludur. Bu da nargile içen kişilerin atar damarlarının tıkanmasına ve kalbe doğru giden kan akışının engellenmesine neden olmaktadır. Bunun sonucunda kullanıcılar kalp krizine yakalanmada birinci sırada olurlar.

Bulaşıcı Hastalıklar! Nargile, sigara gibi kullan at bir ürün olmadığından dolayı, sadece ağızlık kısmı değişerek birçok defa kullanılmaktadır. Bu nedenle aynı nargileyi paylaşmak zorunda kalan kişilerin, eğer var ise bulaşıcı hastalıkları birbirlerine geçirme riski bulunmaktadır. Nargile dumanını içlerine çekmek için aynı parçayı kullanmaları bu riskin oluşmasına neden olmaktadır.

Yeni Doğan Çocuk İçin Riskler! Kadınlarda hamilelik sırasında nargile veya tütün ürünleri içmek, anneye olduğu kadar anne karnındaki çocuğa da zarar vermektedir. Nargile içen hamile anneler, sigara veyatütün ürünleriyle hiçbir geçmişiPbulunmayan anneleregöre, doğum yaptıklarında bebeklerin normal kilosunun altında doğma ihtimali oldukça fazladır. Bu nedenle yeni doğanlar, nefes alma güçlükleri çekebilirler. Dahası, bu normal kilosunun altında doğmuş olan çocuklar, hayatlarının erken dönemlerinde, akciğer rahatsızlıkları yaşama tehlikesi ile karşı karşıyadırlar.

Pasif İçicilik??? Önceki maddelerde, nargile içmenin yarattığı hastalıklardan ve zararlardan bahsettik. Fakat bilmemiz gereken bir diğer önemli konu, nargile içmenin zararlarının sadece içen kişiye değil, yanında bulunan pasif içiciye de etki etmesidir. Burada pasif içici olarak bahsettiğimiz kişi, kendisi nargile ya da diğer tütün maddelerini kullanmayıp, yakınında kullanan kişilerin yarattığı dumana maruz kalıp, bu dumanı solumak zorunda kalan kişilerdir. Nargile dumanı içerisinde, tütünden ve tütünü ısıtmak için kullanılan közden gelen birçok zararlı kimyasal barındırdığından, kişi diğer bu dumanı ciğerlerine solumasa da, pasif içici olarak bu dumana maruz kalması, nargilenin zararlarından etkilenmesi için yeterlidir.

Enfeksiyon Riski? Nargile içilen kafe ya da barlardakullanılan nargile hortumları gerektiği kadartemizlenmiyor olabilir. Bu durum bulaşıcı hastalıkların yayılma riskini arttırmaktadır. Bu bulaşıcı hastalıklara tüberküloz (akciğerlere ve vücudun diğer bölümlerine zarar verebilir), aspergilloz (ciddi akciğer enfeksiyonlarına neden olan bir çeşit mantar) ve helikobakter (mide ülserlerine neden olan bir hastalık) dâhildir. Düzgün temizlenmeyen nargile hortumları bu hastalıkların, kullanan insanlar arasında yayılmasına neden olabilir. Bu nedenle, bu yerlerde nargile içilecekse, dikkatli olunmalıdır.

"NARGİLE DE BAĞIMLILIK YAPAR ”

    Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Osman El Jundi, vatandaşların sigara yerine daha az zararlı olduğunu düşündükleri için nargile, pipo gibi tütün içeren diğer ürünleri tercih ettiklerini fakat nargilenin sigaradan daha zararlı olduğunu söyledi.İçerisinde tütün bulunan bütün ürünlerin bağımlılık yaptığını belirten Medical Park Ordu Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Osman El Jundi, yaptığı açıklamada, “Vatandaşların sigara yerine daha az zararlı olduğunu düşündükleri için nargile, pipo gibi tütün içeren diğer ürünleri tercih ediyorlar. Aslında bu ürünlerin bazıları sigaradan daha zararlıdır. Örneğin nargile içmek her ne kadar hoş kokusundan dolayı kişiler tarafından tercih edilse de sigara ile karşılaştırdığımızda nargile daha zararlıdır. Nargile içerken akciğerlerimize çektiğimiz Duman, sigara içerken çektiğimizden daha fazladır. Bir de dumanı nargilenin mekanizmasında bulunan, su kısmının altından çektiğimiz için duman akciğerlerimizde en ince hava keselerine kadar ulaşır. Bu durum çok zararlıdır” dedi.
Bir nargile marpucunun, bir paket sigara ile eşdeğerolduğunu ifade eden Uzm. Dr. Osman El Jundi; “İnsanlarnargilenin, sürekli içilmediği için daha az zararlı olduğunu düşünebilirler. Ama bu durum kesinlikle böyle değildir. Ayrıca halk arasında şöyle bir inanış da vardır, nargile de duman suyun altından çekildiği için su sanki dumanı temizliyor, toksinlerden arındırıyor gibi düşünülmektedir. Bu yanlış bir düşüncedir. Nargilede ki su içeren kısımdan dumanı çekip soluduğumuz için akciğerlerimizdeki basınçta bir değişiklik meydana gelir ve bu nedenle çektiğimiz duman akciğerlerimize daha rahat bir şekilde dağılır ve her tarafına kolaylıkla yayılır. Bu da nargileiçenlerin sık sık bahsettiği baş dönmesinin sebebi olarak açıklanabilir” diye konuştu.
"Nargile de bağımlılık yapar”        Uzm. Dr. Osman El Jundi, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Nargilenin zararları ve bağımlılığı da tespit edilmiştir. Nargile bırakmak için tedaviler de vardır. Ama tabi ki hastalar henüz nargileyi bırakmak istiyorum diye gelmiyor. Ama bu gelmeyecekler anlamına da gelmemektedir. Aynı sigara bağımlılığı gibi nargile bağımlılığı da vardır. Çünkü içerisinde sigara gibi tütün vardır. Ayrıca nargile de kullanılan tütün aromalıdır. O aromayı tutturabilmek için tütünün içerisine şeker, aroma gibi birçok katkı maddesi ekleniyor. Bu maddeleri yakmak ve dumanını içimize çekmek kansere neden olabiliyor. İnsanlar ‘Sigara kullanmıyoruz, bu yüzden nargile keyfimiz de olsun’ diye düşünebilir. Sigara, nargile, pipo gibi bağımlılık yapan ürünleri içmek yani herhangi duman yapan bir ürünü kullanmak bir irade meselesidir ve kişilerin bu ürünlere ihtiyaçları yoktur. Ama suya ihtiyacımız vardır, su içmeden yaşayamayız. Bağımlılık yapan ürünleri içmek ihtiyaç değildir. Biz ise ihtiyaç haline getiriyoruz. Bu ürünleri içmek yada içmemek tamamen beynimizde biten bir olaydır.”

AHVALİMİZ

    Gençlerin son yıllarda bir trend haline getirdikleri Nargile’nin zararları saymakla bitmiyor. İçerisindeki ağır metaller sebebiyle 1 nargilenin ortalama 4-5 paket sigarayla aynı oranda zehirlenmeye sebep olduğu tespit edildi. Yine bir başka örnek; sigara dumanında 45-125 ngarsenik varken, nargilenin zararlarının baş sebebi olanarsenik, nargilede 165ng.   Bu maddelerin neredeyse tamamı toprak üzerinden tütüne geçerek gençlerimizin zarar görmesine sebep olan maddeler. Ve bu maddelerin tamamı  “zehir”. Nargile içerken gençlerin farklı yöntemlerle güvende olduklarını düşündükleri tespit edildi. Özellikle içerisindeki şişede duran suyun zamanla renk değiştirmesi, gençlerin zehrin suda kaldığına inanmasına sebep oluyor. Tıpkı filtreli sigaradaki durum gibi. Diğer yandan Nargile kafelerin şaşalı bir ortamdadekore edilerek gençleri cezp etmesi de acı bir gerçek olarak karşımızda duruyor. Nargile kafeleri en çok ziyaretedenler arasında üniversite öğrencileri ve lise öğrencileri yer alıyor. 18 yaşın altında olmalarına rağmen bu kafeleregelip nargile dumanının zararlarına maruz kalan gençnesiller, ileride kendilerini bekleyen Akciğer kanseri, Kronik bronşit, zatürree, solunum yolu enfeksiyonları ve kalp rahatsızlıklarından habersiz zehirlenmeye devam ediyor.            Nargile içenlerin %41  oranı 18-21 yaş aralığındaki gençler olduğu tespit edilmiştir. Nargile çeşitlerinin büyük çoğunlukla aromalı tercih edildiği, hatta genç kesime ait nargile tüketicilerinin %90 oranlı aromalı nargile tercih edildiği belirlenmiştir. Nargile tüketen bireylerin ise %89 oranı nargile bir keyif olarak görüyor ve bırakmayı istemediklerini açıklıyorlar. Sigara içen bireyler ise %63 oranında sigaranın, nargileden daha fazla zarara yol açtığı bilincindedir. Oysa nargilenin içerisindekikurşun,nikel ve kabalt gibi maddelerin dozajı sigaradandaha yüksektir. Kıyaslamak isterseniz bu maddeler, sigaradumanında 34.85 ng (miligramın binde biri) bulunurken, nargilenin dumanında bu oran 6.870 ‘e kadar yükselmektedir. Nargilenin zararlarına rağmen el ettiğimiz araştırma sonuçlarından görüyoruz ki; Nargile tüketenlerin ortalama yaş grubu 23’tür. Anket katılımcılarının %63’ü ise nargile tüketimine son 4 yıl içerisinde başlamışlardır. Yine anket katılımcılarının %76’sı, nargilenin sigara gibi zararlı olduğunu düşünmemektedir. %89‘u yukarıda da belirttiğimiz gibi nargileyi bırakmayı düşünmemektedir. %99’u nargileyikafede içmeyi tercih etmektedirler. Nargileye neden başladınız sorusuna, %34’ü arkadaş çevresinden, %61’i meraktan, geriye kalan %2’si de sigarayı bıraktığı için yanıtını vermişlerdir. Nargile içmenin sağlığımız üzerindeki zararları nelerdir ?

Nargilenin dumanı, kalp hastalıklarını ve akciğer kanserine yakalanma riskini ciddi ölçüde yükseltmektedir.Nargilenin ağızlık kısmının farklı bireylerde kullanılması tüberküloz, hepatit gibi bulaşıcı hastalıların yaygınlaşmasına sebep olmaktadır. Gebelerin nargile kullanması ise bebeklerin düşük kilo ile doğumuna yol açmaktadır. Nargilede de sigarada olduğu gibi tütün kullanılması sebebi ile bireyler üzerinde bağımlılık yapma olasılığı yükselmektedir.

Diğer Zararlar: Yazımızın başında dediğimiz gibi, nargile içmenin, tütün ürünlerini tüketmenin diğer yollarına göre daha az zararlı olduğunu düşünenler, fikirlerini tekrar gözden geçirmeliler. Nargile içmeyi geçmişte kalmış bir hobi haline getirmek ya da bunu tamamen sosyal bir aktiviteye çevirip bu zararlara katlanmak, yine bizim elimizdedir. Nargile içmenin burada anlattığımız etkileri, aslında sadece belli başlı olanlarıdır. Hala araştırılan ve bilmediğimiz daha bir sürü zararı olabilir. Kesin olan tekşey, nargile içmeye başladığınız anda, vücudunuzu parçaparça ve yavaşça öldürmeye başladığınızdır.

DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ NE DİYOR?

    Türkiye kamuoyu sigaranın hastalık yapıcı ve öldürücüetkilerini çok iyi bilmesine karşın nargile farkındalığı bir o kadar düşüktür. Nargile bir tütün ürünüdür ve bütün tütün ürünleri gibi kanser, kalp ve damar hastalıkları, serebrovasküler hastalıklar, solunum yolu hastalıkları gibi pek çok öldürücü hastalığa neden olduğu bilinmektedir. Dumanı sudan geçmesine rağmen yüksek oranda zehirli maddeler içerir ve akciğer kanseri, mesane kanseri, ağız kanserleri gibi hastalıklara yol açtığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

    Dünya Sağlık Örgütü’nün 2005’te yaptığı bir araştırmaya göre bir nargile seansında çekilen duman hacmi 50 sigaraya eşittir. Nargile dumanı, çok yüksek oranda zehirli ve uçucu kimyasallar içerir (formaldehit, asetaldehit, akrolein, metakrolein, propiyonaldehit). Nargile içerken çok daha uzun sürelere dumana maruz kalınır ve bu da KOAH olma riskini arttırır. Aromatik tütünlerde bulunan şekerin yanmasıyla ortaya çıkan toksik maddeler ve bunların nikotinle olan etkileşimi nargilenin bağımlılık yapıcı etkisini arttırır. Tütün endüstrisinin özellikle gençleri hedef alarak nargile tütünlerinde şekerli ve aromalı katkı maddeleri kullandığı bilinmektedir. Maksat tütünün içimini kolaylaştırarak genç damak zevkine uygun hale getirmek ve yanı sıra bağımlılık yapıcı etkisini arttırmaktır.

    Nargile ayrıca hepatit, tüberküloz, herpes gibi çok çeşitli bulaşıcı hastalığın yayılmasına neden olur. Ortak kullanımda “sipsi” tabir edilen değiştirilebilir ağızlıklar kullanılarak hijyen sağlanmaya çalışılsa da gerçekte bir hastalık bulaşma riski azalmaz. Çünkü onlarca kişinin nefes alıp vermesinden dolayı marpucun içinde ve duvarlarında bir mikrop ve bakteri tabakası oluşur ve solunum yoluyla bir kişiden diğerine geçer. Nargile, 1990’lı yılardan itibaren hızla yayılan ve ülkemizi de etkileyen küresel bir halk sağlığı problemi haline gelmiştir. Bu salgının yayılmasında nargile içimini kolaylaştırmak için eklenen aromatik katkı maddelerinin rolü büyüktür ve özellikle gençleri etkilemektedir.

    Her yıl 6 milyon insan tütün kullanımına bağlı nedenlerden dolayı hayatını kaybetmektedir. Dünya Sağlık Örgütü, önlem alınmadığı takdirde bu sayının 2030 yılında 8 milyonu geçeceğini öngörüyor. Özellikle 90lı yıllardan bu yana popülaritesi artan nargile, ülkemizde de her gün daha fazla yaygınlaşan bir sorun halini almaktadır.

    Nargile temel olarak baş, gövde, su haznesi ve hortumdan oluşur. Sudan geçerek soğuyan dumanın içimi kolaylaşır fakat genel kanının aksine sudan geçmesi tütünün zararlı etkilerini kesinlikle yok etmez. Mentol, likör, vanilya gibi tütününün sert tadını maskeleyen katkı maddeleri, aromatik nargilelerin gençler tarafından tercih edilmesinin en önemli etkenlerinden biridir. Genellikle iki veya daha fazla kişi tarafından paylaşılarak içilen nargilenin dumanında ciddi oranlarda karbon monoksit,ağır metaller ve kanser yapıcı kimyasallar bulunur. Sigaranın sağlıklı bir alternatifi gibi sunulması yanıltıcıdır. Nargile tütününde bulunan arsenik, nikel, kobalt, krom ve kurşun gibi maddelerin miktarı sigarayaoranla çok daha fazladır.

***01.01.2013 tarihinden itibaren kapalı ortamlardanargile içilmesi, Türkiye’de yasaklanmıştır.